In actie tegen kindhuwelijken in Ethiopië

In Ethiopië zijn kindhuwelijken een wijd verspreid probleem. Bijna één op de vijf meisjes in Ethiopië trouwt voor haar vijftiende. En in sommige gebieden is dit percentage nog flink hoger – zo is in de regio Amhara bijna de helft van de meisjes jonger dan vijftien als ze trouwt.

Ethiopië Mihret - Johannes OdéMihret Teclemariam werkt bij The Hunger Project Ethiopië aan vrouwenrechten: “Het hoge aantal kindhuwelijken in ons land leidt tot veel problemen. Zo stopt twintig procent van de meisjes tussen de 15 en 20 jaar eerder school. Vaak zijn ze nog analfabeet. Omdat de scholen kindhuwelijken niet toestaan, moeten meisjes van school als ze trouwen. Een ander punt is dat een kindbruid te jong moeder wordt, terwijl haar lichaam daar nog niet klaar voor is. Dat is niet goed voor de meisjes, maar ook niet voor hun kinderen. En omdat deze meisjes eigenlijk te jong en onwetend zijn om een gezin te runnen, is de kans op onhygiënische omstandigheden en daarmee samenhangende ziektes groter.”


Traditie en armoede
The Hunger Project wil deze praktijk aanpakken en veranderen. Via het “Her Choice”-programma werken we de komende vijf jaar met steun van de Nederlandse overheid aan het tegengaan van kindhuwelijken – en dat doen we onder andere in Ethiopië. Mihret: “Om te beginnen brengen we in kaart in welke regio’s de meeste kindhuwelijken voorkomen. Op deze hotspots, zoals Amhara, gaan we ons richten. We willen dat dit project zo breed mogelijk wordt gedragen. Daarom organiseren we in maart een speciale lanceringsbijeenkomst met zo veel mogelijk partners uit de hotspots, zoals lokale overheden, scholen en religieuze leiders. We willen de neuzen dezelfde kant op krijgen. We moeten af van het traditionele idee dat er iets mis is met ongetrouwde meisjes van 18 jaar of ouder. Via de scholen, religieuze leiders en lokale overheden willen we met de ouders in discussie over deze traditionele ideeën. Tegelijkertijd weten we dat armoede een belangrijke reden voor kindhuwelijken is. Wanneer ouders niet langer voor hun kind kunnen zorgen dwingen ze een huwelijk af. Een meisje levert bij haar huwelijk geld op voor haar ouders: de ouders van de bruidegom betalen een vergoeding – een bruidsschat. Daarom combineren we voorlichting met kennis en activiteiten zodat families hun eigen inkomsten kunnen vergroten. Want wanneer ouders hun gezin kunnen onderhouden, worden de dochters later uitgehuwelijkt. Een strategie die we altijd volgen bij The Hunger Project.”

Kans grijpen
Het taboe op ongehuwd zijn na je achttiende jaar bestaat al vele honderden jaren en is moeilijk te doorbreken. Vooral in traditionele plattelandsgemeenschappen geldt de gedachte dat er wel iets mis zal zijn met een volwassen ongetrouwd meisje. Dat speelde ook bij Mebrate. Deze nu achttienjarige kersverse moeder trouwde toen ze zestien jaar was. Haar moeder Tsege stimuleerde dit vroege huwelijk: “Mijn dochter is erg mooi, dus ik vond het beter om haar te laten trouwen dan om haar ongehuwd te laten rondlopen. Dan zou ze de kans mislopen om een goede partner te vinden. Want hoe ouder een meisje is, hoe lastiger het wordt om een goede kandidaat te vinden. De oudere zus van Mebrate trouwde al toen ze twaalf jaar was, met mijn toestemming. Waarom zo jong? Er was een jongen die erg graag met haar wilde trouwen, en zij wilde ook graag met hem. Mijn man is lang geleden overleden en ik zorg sindsdien alleen voor de kinderen. Het was daarom voor mij een zorg minder dat mijn oudste dochter uit huis ging en in goede handen was. Overigens kreeg ze haar eerste kind pas op haar 22e.”
Tsege Nesk en dochter Mebrate - Ethiopië - Johannes Odé

Geluk
Neguest Mekonnen, landendirecteur van The Hunger Project Ethiopië is blij dat zij in de hoofdstad Addis Abeba is opgegroeid. “Als ik op het platteland was geboren en opgegroeid, was de kans vele malen groter geweest dat ik als jong meisje had moeten trouwen. En dan was ik nooit opgeklommen tot waar ik nu ben. Ik heb geluk gehad. Want zo veel problemen van vrouwen hangen samen met het feit dat ze als kind getrouwd zijn: ze hebben geen opleiding kunnen afmaken en hebben weinig kennis over goede hygiëne, goede verzorging van kinderen en goede voeding. Officieel is het kindhuwelijk in Ethiopië verboden, maar zolang alle betrokkenen de andere kant op blijven kijken, gaat het gewoon door. We hebben een andere mindset nodig bij alle betrokken partijen: de ouders, de leraren, de religieuze leiders en lokale politici. Door kindhuwelijken als thema mee te nemen in onze epicentrumstrategie, pakken we het probleem integraal aan.”

Neguest Ethopië - Johannes Odé
Naar school
Neguest: “In de regio’s waar kindhuwelijken het meest voorkomen, de hotspots, starten we drie nieuwe epicentra. Door workshops te organiseren, mobiliseren we de lokale gemeenschap. Zij formuleren zelf wat ze willen verbeteren: daarvoor moeten ze een visie ontwikkelen, betrokken zijn bij deze visie en zelf actie ondernemen. Vrouwen spelen daarbij een belangrijke rol. Als wij bij de eerste workshops zien dat niet minstens de helft van de deelnemers uit vrouwen bestaat, annuleren we de workshop en komen we later weer terug. Juist omdat voor ons de gelijkheid tussen mannen en vrouwen zo belangrijk is, moeten we kindhuwelijken bestrijden. Het voorkomen van kindbruiden geeft vrouwen meer kans op een opleiding en lost zoveel andere problemen op! Iedereen in de gemeenschap moet daar van doordrongen raken en het in praktijk brengen. Het heeft tijd nodig, maar het gaat werken. De twee dochters van mijn buurman gingen niet naar school, omdat ze toch vroeg zullen trouwen. Ik heb hem meerdere keren gevraagd waarom hij zijn dochters thuishoudt. Toen er niks veranderde, heb ik gedreigd hem aan te geven. Hij overtreedt de wet, want het is verboden om kinderen niet naar school te sturen of te laten trouwen voor hun achttiende verjaardag. Dat had uiteindelijk effect: zijn dochters gaan nu naar school. De wet is er, nu moet hij nog door iedereen in praktijk gebracht worden. Mijn buurmeisjes zijn me dankbaar: elke dag zwaaien ze vrolijk naar me op weg naar school.”

Tekst: Mariken Stolk
Foto’s: Johannes Odé

Her Choice
De komende vijf jaar werken we in Bangladesh, Benin, Burkina Faso, Ethiopië, Ghana en Oeganda aan het einde van kindhuwelijken. De overheid steunt ons programma en selecteerde “Her Choice”, ons samenwerkingsverband met Kinderpostzegels, ICDI en de UvA, als officiële strategische partner om kindhuwelijken tegen te gaan. Deze week verzamelen zich in Addis Abeba de vertegenwoordigers van de zes landen waarin The Hunger Project het Her Choice-programma uitvoert. Om ervaringen uit te wisselen en gezamenlijk plannen te smeden voor de komende vijf jaar. Zodat er een eind komt aan kindhuwelijken.