Kindhuwelijken in Ghana

In juli 2016 bezocht ik (als junior program officer van The Hunger Project) verschillende van onze projecten in Ghana. Ik was vooral benieuwd welke rol kindhuwelijken spelen in de opbouw van de gemeenschappen. We werken vooral in arme, verafgelegen gebieden, waar mensen van kleinschalige landbouw leven. De epicentrumstrategie van The Hunger Project stimuleert mensen in deze gebieden uit een aantal relatief dicht bij elkaar gelegen dorpen om als een democratisch gemeenschap met elkaar te gaan samenwerken. Het uiteindelijke doel is dat deze gemeenschappen volledig zelfredzaam worden en van daaruit hun eigen welvaart en welzijn kunnen creëren en uitbreiden.

Tijdens mijn bezoek aan Ghana bezocht ik vier epicentra in het zuidoosten van het land. Deze functioneren al meerdere jaren, de gemeenschappen zijn hecht en de vooruitgang was zichtbaar. Ik werd verwelkomd door een aantal sterke vrouwen. Zij zijn hun eigen kleine ondernemingen gestart met behulp van een lening van de microfinancieringsbank in het epicentrum. In het epicentrum is ook een kleine maar schone kliniek, gerund door gediplomeerde verpleegsters en betaald door de lokale overheid. Langzaam maar zeker is dat de plek geworden waar de meeste vrouwen uit de omringende dorpen bevallen. En de smalle zand- en asfaltwegen, tussen de dorpen en de verderop gelegen stad, zijn nu goed begaanbaar, waardoor meer mensen hun producten in de stad aan de man brengen.

Wat mij vooral op viel, was dat in elk van deze vier gemeenschappen de kinderen schooluniformen dragen en in ieder geval naar de lagere school gaan. Een moeder van acht kinderen (vijf van haarzelf en drie van haar overleden zuster) vertelde me dat al haar kinderen naar school gaan, omdat scholing wordt gezien als de beste investering in een betere toekomst. Haar dagritme wordt bepaald door de schooltijden van haar kinderen. “Toen ik jong was moest ik op het land werken. Zo hielp ik mijn familie om voldoende voedsel te verbouwen en konden we overleven. Maar tegenwoordig willen we dat kinderen zo lang mogelijk naar school gaan. Dan hebben ze meer kans op een goede baan en een goed leven.” Dit is misschien wel de belangrijkste gedachtenomslag die ze gemaakt heeft sinds haar jeugd.

Toch zijn er een paar dingen die een spaak in het toekomstwiel van meisjes kunnen steken. Bijvoorbeeld dat meisjes jong zwanger worden. Een van mijn Ghanese collega’s legde uit hoe dat werkt. Ghanese tienermeisjes krijgen nauwelijks seksuele voorlichting en zijn zich vaak niet bewust van mogelijke consequenties. Wanneer het meisje zwanger raakt, wordt van haar verwacht dat ze met de vader van het kind trouwt. Ze stopt met school, haar jeugd is voorbij en ze is fulltime moeder en vrouw. Daarna zal het veel moeilijker voor haar zijn om zichzelf nog verder te ontwikkelen. Gebrekkige seksuele voorlichting, tienerzwangerschappen en kindhuwelijken houden de meisjes in een vicieuze cirkel van armoede.

Mijn collega illustreerde de gevolgen van gebrek aan kennis en seksuele voorlichting met het verhaal van een schoolmeisje, dat niet lang geleden naar de kliniek kwam voor een zwangerschapstest. Toen ze niet zwanger bleek, begon ze te huilen. Ze vertelde de verpleegster dat ze zo graag zwanger had willen zijn, zodat de jongen met wie ze een relatie had, dan met haar zou moeten trouwen. Een maand later kwam ze terug en bleek ze tot haar vreugde deze keer wel zwanger te zijn. Dit meisje zou naar school kunnen gaan, studeren en een baan kunnen vinden om zichzelf en haar familie financieel te onderhouden. Maar in plaats daarvan blijft zij in de vicieuze cirkel van armoede, zonder dat zij zich daar bewust van is.

Juist daarom zijn opleiding, voorlichting en goede rolmodellen belangrijk om het aantal kindhuwelijken en tienerzwangerschappen drastisch te verminderen. Door het HER CHOICE programma leren tienermeisjes dat zij keuzes kunnen maken. Maar zij leren ook dat de keuzes die zij maken gevolgen met zich mee kunnen brengen. Het programma is net gestart en het Ghana team is daar erg enthousiast over. Zij zijn ervan overtuigd dat het de situatie in Ghana aantoonbaar zal verbeteren.

Lavender Lindhout, junior program officer, The Hunger Project Nederland