De kracht van lokaal bestuur

Tulsa Bai (45) is voorzitter van de dorpsraad van Lakhakhera in India. Het dorp Lakhakhera ligt in Mahya Pradesh, een van India’s armste staten. 40% van de bevolking leeft onder de armoedegrens en twee derde van de kinderen is ondervoed. In Lakhakhera zorgde de dorpsraad de afgelopen jaren voor de bouw van scholen, gezondheidscentra en zelfs een gemeentehuis. Maar desondanks verbeterde het leven van de inwoners van het dorp niet. Tulsa vroeg zich af waarom dit zo was. Het werd haar duidelijk dat door de grote ongelijkheid in het dorp – veroorzaakt door kastenverschillen – de voorzieningen niet toegankelijk waren voor iedereen. De groep van de laagste kasten, die de faciliteiten het meest nodig hebben, maakte er geen gebruik van.

Lokaal bestuur

In bijna alle landen staat in de wet dat de overheid zorgt voor belangrijke basisvoorzieningen zoals gezondheid, onderwijs, voeding en inkomen. In veel landen is het op het diepe platteland moeilijk om dat recht ook echt te laten gelden. Vaak traint The Hunger Project dan ook gemeenschappen om zich zo te organiseren, dat ze samen dat recht kunnen afdwingen. En nog is dat geen garantie dat die voorzieningen ook echt worden gebruikt. Soms staan er domweg onpraktische, menselijke bezwaren in de weg.

Sinds 2013 werken The Hunger Project en het United Nations Democracy Fund (UNDEF) daarom samen aan een project over ‘participatief lokaal bestuur’. Samen vragen we op nationaal niveau aandacht voor sterke lokale overheden waar mensen een beroep op kunnen doen – cruciaal voor een duurzame oplossing van het armoedevraagstuk. The Hunger Project werkt bovendien samen met overheden op districts-  en dorpsniveau, omdat deze het dichtst bij de mensen staan.

Participatieve democratie is dan ook meer dan het houden van verkiezingen alleen; het gaat ook om goede samenwerking tussen het lokale bestuur en de gemeenschap. Wanneer de gemeenschap goed georganiseerd is, kan zij aanspraak maken op deze voorzieningen, inspraak krijgen in de agendavorming en afgevaardigden verantwoordelijk stellen voor de resultaten. Want iedereen – man, vrouw, jong, oud, boer, handelaar, etc. – moet zijn of haar belangen na kunnen streven.

In a rights-based framework, the issue should never be ‘reaching the poor’ – the point is for the poor to be able to reach the services – to take control over their own lives and destiny.

John Coonrod, The Hunger Project Global

Vrouwelijk leiderschap

India is op de goede weg. Meer dan 1 miljoen vrouwen zoals Tulsa zijn al officieel gekozen tot dorpsraadslid. En meer dan een miljoen goed geïnformeerde vrouwen roept het lokale bestuur ter verantwoording. Met resultaat: in de Indiase dorpen is meer schoon drinkwater, zijn er betere sanitaire voorzieningen, is er beter onderwijs, minder huiselijk geweld en minder alcoholisme.

Sajha Manch

Tulsa ontdekte tijdens een Sajha Manch-bijeenkomst dat de overheidsvoorzieningen in haar dorp alleen werden gebruikt door leden van de hoogste kaste. De Sajha Manch is een initiatief van The Hunger Project in samenwerking met UN Women. Tijdens zo’n bijeenkomst komen vrouwen uit de omgeving samen om te praten en oplossingen te zoeken voor hun dorpen.

In 2010 organiseerde Tulsa in haar dorp een eerste Sajha Manch-bijeenkomst voor vrouwen uit alle kasten. Samen ontdekten ze dat vrouwen uit de laagste kasten ervan overtuigd waren dat zij geen gebruik mochten maken van de nieuwe voorzieningen in hun dorp. Omdat ze zelf nooit toegang hadden gehad tot onderwijs of gezondheidszorg. Ze dachten dat dat ook voor hun kinderen altijd zo zou blijven. Tulsa vroeg aan de vrouwen die er al wel gebruik van maakten, om ten minste een paar anderen te overtuigen van de voordelen. En dat werkte. Zo kon Lakhakhera veranderen. Shanti, een van de vrouwen: “Als wij en onze kinderen niet het goede voorbeeld geven en als eersten gebruikmaken van de gezondheidscentra, waarom zouden anderen dat dan wel doen? Dus deden wij dat, waarna anderen snel volgden.”

Participatief lokaal bestuur is de sleutel

Door programma’s van The Hunger Project en bijeenkomsten zoals de Sajha Manch, komen op het verarmde platteland van India voorzieningen beschikbaar. In dorpen zoals die van Tulsa worden nu wegen gebouwd, komt toegang tot elektriciteit, gaan meer meisjes naar school en heeft iedereen toegang tot openbare voorzieningen. Verschillen tussen bevolkingsgroepen worden langzaam kleiner. Door iedereen de kans te geven om deel te nemen aan het democratisch proces, kunnen zij hun situatie zelf verbeteren.

Foto’s: Anna Zhu en Mark van Luyk