Moringa in Benin

Campagne voor de wonderboom

Het lijkt te mooi om waar te zijn – de blaadjes van een boom, die bijna overal kan groeien, helpen tegen honger en ondervoeding. En toch is het zo. Moringa is een tropische boom met een buitengewoon hoge voedingswaarde. Het is een van de meest veelzijdige gewassen die er bestaan. De boom groeit bijna overal, en snel. Moringabladeren bevatten meer vitamines en mineralen dan de meeste voedingsmiddelen die wij kennen.

The Hunger Project Benin voert actief campagne voor het verbouwen en gebruiken van moringa. Via radio en tv hoort het hele land over de voedingswaarde van de moringaboom. Beninezen worden uitgedaagd om zelf met moringa aan de slag te gaan, en er zijn overal in het land kookdemonstraties. Prominente politici, burgemeesters en medewerkers van ministeries, ambassades, gemeentes en ngo´s planten bovendien moringabomen in de moestuinen van boerenfamilies. Want door gezonder eten neemt ondervoeding af. En door moringa gaat de voedingswaarde van een maaltijd er met sprongen op vooruit.

Moringa wordt niet voor niets de wonderboom genoemd.

Facts & Figures:
  • Benin werkt sinds 2010 met moringa, sinds 2012 de moringa-campagne
  • In 2015 was de 4e editie van de Three Moringa Tree Days
  • Het aantal partners is gegroeid van 2 naar 20
  • Tijdens de campagne worden meer dan 42.000 moringa-stekjes verspreid
  • Er stond meer dan 500 kilo moringa-zaad klaar, voor The Hunger Project en partners
  • Voor de stekjes worden 0 chemische bestrijdingsmiddelen gebruikt
  • Moringa-bladeren moeten niet langer dan 3 minuten gekookt worden, om de voedingsstoffen te bewaren
  • In 10 stappen wordt van moringa-blaadjes poeder gemaakt
  • Na 6 maanden kunnen de bladeren geoogst en gegeten worden
  • De Three Moringa Tree Days hebben 3 stappen: weten, planten, eten
  • Eerst alleen Benin, straks in 4 landen: ook Ethiopië, Oeganda en Malawi
  • Moringa - Benin - 300x300
    Moringa - Benin - 300x300
    Moringa - Benin - 300x300
    Moringa - Benin - 300x300
    Polycarpe - Moringa - Benin - 300x300

    Moringa-campagne: The Hunger Project en partners

    Zomer 2015 ging in Benin de vierde editie van de Three Moringa Tree Days van start. Een grote nationale campagne waarbij in 2015 door acties van 15 partners heel Benin in het teken van moringa staat. De campagne bestaat uit drie onderdelen: bewustwording van de hoge voedingswaarde van moringa, moringa beschikbaar maken door bomen te planten en het gebruik stimuleren door koken en eten. Ook dit jaar staat de inzet van moringa om ondervoeding tegen te gaan centraal.

    Lees meer

    Moringa-campagne: The Hunger Project en partners

    Op 16 juli 2015 ging in Benin de vierde editie van de Three Moringa Tree Days van start. Wat in 2012 begon als een campagne van The Hunger Project Benin in samenwerking met twee partners, groeide uit tot een grote nationale campagne waarbij in 2015 door acties van 15 partners heel Benin in het teken van moringa staat.

    Partners

    Benin - Pascal DjohossouPascal Djohossou, directeur van The Hunger Project Benin vertelt over de campagne: “Er is een enorme dynamiek rondom moringa. We zijn flink gegroeid ten opzichte van de voorgaande edities. Tijdens de eerste editie waren de organisaties die wij benaderden terughoudend. Sceptisch misschien wel. Ze waren niet overtuigd van de waarde van moringa. Of keken liever naar oplossingen als plumpy nut. Daarom is het zo belangrijk dat we steun krijgen van belangrijke partijen als de universiteit van Abomey-Calavi en CAN (National Council for Nutrition). Zij hebben de waarde van moringa uitgebreid onderzocht. En zijn daarna overtuigd partner geworden. Hun wetenschappelijke ‘goedkeuring’ opende deuren, waardoor meer partners instapten. Dit jaar zijn er 15 partners, volgend jaar willen we minstens er 20 en sociaal ondernemers betrekken.”

    “Armoede en ondervoeding hoeven niet fataal te zijn. Het kan bevochten worden, net als Apartheid is bevochten.”

    Moringa is life

    Professor Polycarpe Kayode - BeninProfessor Polycarpe Kayode van de universiteit Abomey-Calavi ziet moringa als dé oplossing voor ondervoeding. “In Benin is 1 op de 4 kinderen ondervoed. Dat is een van de belangrijkste oorzaken van kindersterfte. Maar armoede en ondervoeding hoeven niet fataal te zijn. Het kan bevochten worden, net als Apartheid is bevochten. Dat is niet onmogelijk. Moringa is daarbij van strategisch belang. Wetenschappers zijn het erover eens dat moringa hoge voedingswaarden bevat. We ondersteunen The Hunger Project dan ook om moringa op de kaart te zetten. Moringa is life.”

    De partners in de campagne zijn ontzettend belangrijk. Pascal: “Elke partner is een power of action. The Hunger Project kan niet alles doen, we kunnen niet in ons eentje het hele land bereiken. Wij zetten de richting uit, maar alle partners ontwikkelen daarbinnen hun eigen activiteiten. Samen, met elkaar, pakken we ondervoeding aan. En daar gaat het om. Het gaat niet om The Hunger Project, het gaat om het terugdringen van ondervoeding in Benin. Niet voor niets is ons motto “The power of one, the strength of many.”

    Opzet campagne

    Moringa - Benin - 300x300De campagne bestaat uit drie onderdelen: bewustwording van de hoge voedingswaarde van moringa, moringa beschikbaar maken door bomen te planten en het gebruik stimuleren door koken en eten. Ook dit jaar staat de inzet van moringa om ondervoeding tegen te gaan centraal. Daarbij is het van groot belang dat de bladeren voor iedereen beschikbaar zijn. En om ervoor te zorgen dat iedereen een boom op zijn of haar land heeft, voor eigen gebruik. Het thema van de 2015 campagne is ‘moringa in de moestuin – elk huishouden een boom’. The Hunger Project zorgt voor zaden en stekjes, de partners spelen een belangrijke rol in de verspreiding.

    “We vragen alle partners om 2 bomen te planten: 1 op hun eigen land, en 1 voor hun familie op het platteland. Daar begint het.”

    Pascal Djohossou: “De uitvoering van de campagne pakken we dit jaar anders aan dan voorgaande jaren. We beginnen bij de medewerkers van de partnerorganisaties. We stimuleren hen om allemaal een boom te planten voor eigen gebruik. En we moedigen ze aan om allemaal een stekje te geven aan familie op het platteland. We vragen dus alle partners om 2 bomen te planten: 1 op hun eigen land, en 1 voor hun familie op het platteland. Daar begint het. Daarnaast hebben alle partners hun eigen programma’s op het platteland. We stimuleren hen om het planten van moringa op te nemen in deze lopende programma’s. Zo krijgen 200 boeren via de Association for Farmers Benin elk 2 bomen. De universiteit verspreidt zaden onder haar studenten. En DANA (onderdeel van het ministerie van landbouw) plantte deze week 200 bomen in Porto Novo. We doen dus niet alles zelf, maar werken veel via de partners. Zo schiet het gebruik van moringa omhoog. Tenslotte praten we met de regering, besluitmakers, ondernemers en lokale NGO’s over moringa. De bewustwording stopt dus niet op het niveau van de gemeenschappen in de epicentra. We willen iédereen bij de campagne betrekken, op alle niveaus. Want samen bereiken we meer.”

    “De campagne is zo’n succes dat deze nu ook internationaal gaat. Vertegenwoordigers van The Hunger Project Malawi, Ethiopië en Oeganda zijn aanwezig om hier te leren.”

    Persconferentie

    Om iedereen te informeren begint de campagne met een persconferentie, waarbij alle partners aanwezig zijn. En waarbij zij hun acties delen met de aanwezige pers – nationale televisie, radio, kranten. ’s Avonds kan heel Benin op de nationale televisie horen hoe professor Kayode iedereen oproept om moringabomen te planten.

    Professor Kayode: “De moringa-camapgne van The Hunger Project is een gouden greep. Met als belangrijkste succesfactor dat moringa binnen handbereik is. Deze uitzonderlijke voedzame plant groeit al op ons land. Iedereen kent het. Alleen werd het tot nu toe vooral gebruikt als heg of geitenvoer. The Hunger Project introduceert geen nieuwe soort, maar maakt ons bewust van de hoge voedingswaarde van de plant die hier al voorkomt. En de campagne stimuleert dat ook andere partijen moringa-acties gaan opzetten, zoals het planten van bomen. Zodat moringa nog beter beschikbaar wordt, voor iedereen. Ik roep iedereen op om zelf bomen te planten. Net zoals ik doe.“ Pascal vult aan: “De campagne is zo’n succes dat deze nu ook internationaal gaat. Vertegenwoordigers van The Hunger Project Malawi, Ethiopië en Oeganda zijn aanwezig om hier te leren. Zodat zij in eigen land ook een moringa-campagne kunnen opzetten.”

    “We zorgen, met elkaar, dat moringa zich als een olievlek over Benin verspreidt.”

    Support

    Pascal: “Zonder support van Nederlandse investeerders en de ambassade hadden we nooit deze stap naar moringa kunnen maken. Daar zijn we dan ook zeer dankbaar voor. Voor deze editie hebben we zelfs iemand ingeschakeld die de boodschap via de social networks verspreidt. Zo kunnen we moringa zo breed mogelijk onder de aandacht brengen. Sommige partners dragen ook aan de kosten van de posters en het planten bij. En zo zorgen we, met elkaar, dat moringa zich als een olievlek over Benin verspreidt.”

    Moringa - Benin - 300x300

    Moringa en ondervoeding

    Moringa is van strategisch belang in de strijd tegen ondervoeding. In Benin wordt vooral maïsmeel en cassave gegeten. Dat geeft energie, maar niet alle benodigde voedingswaarden. De moringaboom is uitzonderlijke voedingsrijk en binnen handbereik. In de epicentra worden verschillende activiteiten rondom moringa georganiseerd. Moringa krijgt een plekje in alle bestaande activiteiten. Kinderen in de kleuterscholen krijgen moringa. In sommige epicentra wordt moringapoeder gemaakt. Er zijn kookdemonstraties om te laten zien hoe de plant gebruikt kan worden. En hoe moringa gekookt moet worden, zodat de voedingswaarde behouden blijft.

    Lees meer

    Moringa en ondervoeding

    Moringa - Benin - 300x300Moringa is van strategisch belang in de strijd tegen ondervoeding. Ondervoeding komt veel voor in Benin, vooral onder vrouwen en kinderen. Zo is 1 op de 4 kinderen in Benin ondervoed.

    “Honger gaat niet alleen om de hoeveelheid calorieën die iemand binnenkrijgt. Het gaat ook om de kwaliteit daarvan, om de voedingswaarden in dat voedsel.”

    Verborgen honger

    Professor Kayode van de universiteit van Abomey-Calavi: “In Benin is veel verborgen honger. Honger die je niet direct aan iemand ziet. Hij of zij is niet mager en kan er goed uitzien, maar van binnen ontbreekt er iets. Honger gaat niet alleen om de hoeveelheid calorieën die iemand binnenkrijgt. Het gaat ook om de kwaliteit daarvan, om de voedingswaarden in dat voedsel.”

    In Benin wordt vooral maïsmeel en cassave gegeten. Dat geeft energie, maar niet alle benodigde voedingswaarden. Kayode: “Dat is het grote probleem bij ondervoeding, vooral bij kinderen: ze krijgen te weinig voedingswaarden binnen. Daardoor hebben ze groeiproblemen en zijn ze vatbaar voor ziektes. Door ijzertekort kunnen ze zich minder goed concentreren en nadenken, en door een gebrek aan vitamine A kunnen ze blind worden. Ondervoeding door een gebrek aan voedingsstoffen kan zoveel problemen geven.”

    1000-dagen

    Moringa BeninVooral tijdens de eerste 1000 dagen van een mensenleven is goede voeding cruciaal. Professor Roch Mongbo van CAN (de National Council for Nutrition): “Uit onderzoek blijkt dat we ondervoeding het beste tegen kunnen gaan in de eerste 1000-dagen van een mensenleven: geteld van de conceptie tot de tweede verjaardag. Die periode is cruciaal. Dat is hét moment voor goede voeding. En dat moet in die eerste 1000 dagen, daar kunnen we niet mee wachten.”

    “…Want vaak hoef je helemaal niet ver te kijken, niet naar iets nieuws te zoeken – het is er vaak al.”

    Niet ver kijken

    Gisele Denou - BeninGisele Denou, voedingsdeskundige van The Hunger Project Benin: “In de steden kunnen mensen (soms) groenten en fruit kopen als aanvulling op de maïsmeel en cassave. Maar op het platteland is dat lastiger. Hoe kunnen mensen dan toch de ontbrekende voedingsstoffen binnen krijgen? Met deze vraag in ons achterhoofd gingen we op zoek naar een gewas voor een gebalanceerd dieet. Een gewas dat al aanwezig is in de lokale omgeving. Want vaak hoef je helemaal niet ver te kijken, niet naar iets nieuws te zoeken – het is er vaak al. Tijdens de bouw van een epicentrum kwamen we in aanraking met moringa, dat werd gebruikt als heg rond het stuk land. Onze aandacht werd getrokken. Want moringa is niet alleen bruikbaar als heg, maar kan ook gegeten worden.”

    De moringaboom is uitzonderlijke voedingsrijk en binnen handbereik. Moringa bevat meer dan 92 voedingsstoffen, waaronder indrukwekkende hoeveelheden belangrijke mineralen, vitaminen, bètacaroteen en alle acht belangrijke aminozuren. Moringa-bladeren bevatten 4 keer zoveel calcium als melk, 7 keer zoveel vitamine C als sinaasappels, 3 keer zoveel kalium als bananen, 4 keer zoveel vitamine A als wortels en 2 maal zoveel proteïne als yoghurt. En de boom groeit snel: na 6 maanden kunnen de blaadjes al gegeten worden.

    “We had richness in our communities, we just didn’t realize it.”

    Moringa groeit al in de omgeving, mensen kennen de plant en gebruiken het. Alleen zijn ze niet op de hoogte van de uitzonderlijke eigenschappen, en wordt het veelal gebruikt als dierenvoer, dakbedekking of als heg. Professor Mongbo: “We had richness in our communities, we just didn’t realize it. Laten we nu zorgen dat iedereen dit weet, en dat we het uitbreiden.”

    Gisele: “We hoefden geen nieuwe plant te introduceren, het kwam al voor in de dorpen. En dan hoef je mensen er eigenlijk alleen nog maar op te wijzen: dit kun je eten. Dat zijn de echte goede lokale oplossingen. Daarom promoten we sinds 2010 moringa. En hebben we sinds 2012 elk jaar een moringa-campagne. In de eerste edities duurde deze campagne 3 dagen: 1 dag bewustwording, 1 dag planten en 1 dag aandacht voor koken en eten. Nu loopt de campagne vele maanden. We houden de naam Three Moringa Tree Days nog wel aan, maar dat is vooral symbolisch.”

    Moringa in de epicentra

    In de epicentra worden verschillende activiteiten rondom moringa georganiseerd. Moringa krijgt een plekje in alle bestaande activiteiten. Getrainde animators organiseren bijeenkomsten rond moringa. Kinderen in de kleuterscholen krijgen moringa. In sommige epicentra wordt moringapoeder gemaakt en zijn mensen hierin technisch getraind. Er zijn kookdemonstraties om te laten zien hoe de plant gebruikt kan worden. En hoe moringa gekookt moet worden, zodat de voedingswaarde behouden blijft. Recepten worden uitgewisseld, die aansluiten op de lokale eetgewoontes. Eten ze in dat gebied veel soep? Dan wordt er een recept ontwikkeld voor soep met moringabladeren.

    Ook tijdens weegsessies in de epicentra komt moringa aan de orde. Niet alleen is er aandacht voor de voedingswaarde van de plant, ook wordt de link gelegd met de eerste 1000 dagen. Zwangere vrouwen krijgen het advies om moringa tijdens hun zwangerschap te gebruiken. En moeders van pasgeboren baby’s krijgen het advies om de eerste 6 maanden borstvoeding te geven, en in de periode zelf moringa te eten. Door goed voor zichzelf te zorgen, krijgt hun kind de voedingsstoffen binnen die het nodig heeft. En als de baby pap krijgt, wordt geadviseerd om daar moringapoeder door te mengen.

    “Wat mensen eten of niet eten is vaak cultureel bepaald. Daardoor kan bepaalde kennis ontbreken. Mensen moeten beseffen dat hun ideeën over voedsel invloed hebben op hun gezondheid.”

    Iedereen moet dit weten

    Gisele: “We verspreiden de kennis over moringa op zoveel mogelijk plekken. Voedsel gaat heel erg over tradities en gebruiken. Wat mensen eten of niet eten is vaak cultureel bepaald. Daardoor kan bepaalde kennis ontbreken. Mensen moeten beseffen dat hun ideeën over voedsel invloed hebben op hun gezondheid. Alles komt uiteindelijk uit je eten. Daarom moeten mensen weten welke invloed voedsel op hun gezondheid heeft. Voor zichzelf, en voor hun kinderen. Iedereen moet dit weten. Niet alleen de mensen in de epicentra, maar ook lokale overheden, ondernemers, gezondheidsmedewerkers en traditionele leiders. We brengen het aan de orde tijdens elke bijeenkomst of paneldiscussie waar we zijn uitgenodigd. We praten met universiteiten. En we schakelen de (lokale) media in.”

    Bewijs

    The Hunger Project en partners zien dat moringa werkt, maar er is (nog) geen wetenschappelijk bewijs. Er is bijvoorbeeld geen baseline onderzoek gedaan waarbij een situatie voor en na vergeleken kan worden. Zo’n onderzoeksvoorstel is wel ingediend, en wacht op goedkeuring. Pascal Djohossou, directeur van The Hunger Project Benin: “We hebben echt dit wetenschappelijk bewijs nodig dat het werkt. Daarvoor werken we samen met de universiteit, die het programma al volop steunt en overtuigd is van de kracht van moringa. We zien in alle programma’s dat het werkt. En als we het bewijs hebben, dan kunnen we nog veel verder uitbreiden. Zodat uiteindelijk bijvoorbeeld het World Food Program moringa gaat gebruiken in al hun kleuterscholen. Dan heeft het echt impact.”

    Moringa - Benin - 300x300

    Jongerenprogramma Benin: Moringabomen kweken in de epicentra

    De vraag naar moringa stijgt. Het is dan ook een uitdaging om hieraan te kunnen voldoen. Tijdens de moringa-campagne wordt gratis moringa-zaad verspreid in de epicentra. Met als doel dat elk huishouden een moringaboom heeft voor eigen gebruik. De jongeren in de epicentra spelen hierbij een belangrijke rol. De jongeren zijn getraind over de voedingswaarde van de plant, en in het opkweken van de stekjes en hoe ze de zaden moeten planten en welke bestrijdingsmiddelen (niet!) ze moeten gebruiken.

    Lees meer

    Jongerenprogramma Benin: Moringabomen kweken in de epicentra

    Moringa - Benin - 300x300Naast de strategische aanpak met de partners, voert The Hunger Project ook campagne in de epicentra. De vraag naar moringa stijgt. Het is dan ook een uitdaging om hieraan te kunnen voldoen. Om ervoor te zorgen dat er voldoende moringabomen beschikbaar zijn. Tijdens de moringa-campagne wordt gratis moringa-zaad verspreid in de epicentra. Met als doel dat elk huishouden een moringaboom heeft voor eigen gebruik. In totaal worden tijdens de campagne meer dan 42.000 moringabomen geplant.

    Het planten gebeurt in juni, bij de start van het regenseizoen. De jongeren in de epicentra spelen hierbij een belangrijke rol. Voor de moringa-campagne hebben ze in het dorp geïnventariseerd hoeveel mensen een moringaboom nodig hebben. En hebben zij geregeld dat hun epicentrum voldoende zaden krijgt om stekjes op te kweken. Hoeveel huishoudens zijn er in de epicentra, wie heeft plek om een moringaboom te planten? En hebben ze plek voor 1 boom, of meer?

    “Voor het opkweken van de stekjes gebruiken ze plastic zakjes, waarin normaal gesproken drinkwater wordt verkocht. Deze zakjes worden na gebruik vaak langs de kant van de weg gegooid.”

    De jongeren zijn getraind over de voedingswaarde van de plant, en in het opkweken van de stekjes en hoe ze de zaden moeten planten en welke bestrijdingsmiddelen (niet!) ze moeten gebruiken. Voor het opkweken van de stekjes gebruiken ze plastic zakjes, waarin normaal gesproken drinkwater wordt verkocht. Deze zakjes worden na gebruik vaak langs de kant van de weg gegooid, en vervuilen zo het dorp. De jongeren verzamelen deze zakjes en gebruiken ze voor de moringa-stekjes. Recycling dus.

    Moringa - Benin - 300x300De jongeren krijgen het zaad gratis van The Hunger Project. Na het opkweken verkopen ze de stekjes voor een klein bedrag door. Aan boeren in de dorpen, en een deel gaat naar de gezamenlijke akker bij het epicentrum. Hier verdienen de jongeren een bescheiden bedrag mee.

    Aan het begin van de moringa-campagne hebben de jongeren al meer dan 30.000 stekjes gekweekt en verspreid onder hun dorpsgenoten. Dit worden er meer dan 40.000. Zodat iedereen straks een moringaboom in zijn of haar tuin heeft, voor eigen gebruik.

    Moringa - Benin - 300x300

    Moringapoeder: Productie-unit in Wawata

    Achter en naast het epicentrumgebouw liggen akkers waarop moringabomen groeien. In de moringapoeder-unit verwerken getrainde medewerkers de bladeren tot poeder. Na zes maanden hebben de bladeren genoeg voedingsstoffen en worden ze verwerkt tot poeder. Alles gaat met de hand. Plukken, wassen, koken, drogen en stampen. The Hunger Project-Benin het verkoopt de moringa aan vaste afnemers. De vraag stijgt, en er is ook ambitie om uit te breiden. Maar he Hunger Project heeft niet de ambitie om het poeder zelf te verkopen, of om het te exporteren. “Het gaat niet noodzakelijk om meer moringa op de markt te brengen. Het belangrijkste is het vergroten van de beschikbaarheid en de consumptie – daar moet het om gaan.”

    Lees meer

    Moringapoeder: Productie-unit in Wawata

    Moringa - Benin - 300x300In het epicentrumgebouw in Wawata is een computerruimte, een gezondheidskliniek, een kleuterschool, een trainingsruimte en de microfinancieringsbank. Achter en naast het gebouw liggen akkers waarop moringabomen groeien. De bomen zijn bijna een jaar geleden geplant, maar zijn inmiddels al 2 a 3 meter hoog. Naast de microfinancieringsbank is een heuse moringapoeder-unit. In deze ruimte verwerken 7 vrouwen en 1 man de bladeren tot poeder. En ze zijn verantwoordelijk voor de moringabomen op de plantage.

    “Op de stukken land worden geen andere gewassen dan moringa geplant, omdat daar vaak wel bestrijdingsmiddelen op worden gebruikt.”

    Van boom naar poeder

    Het planten van de bomen gaat met zorg. Er worden geen chemische bestrijdingsmiddelen gebruikt. Daarom worden op de stukken land ook geen andere gewassen dan moringa geplant, omdat daar vaak wel bestrijdingsmiddelen worden gebruikt. De productie-unit gebruikt nu alleen de bladeren van de plantage, en koopt bijvoorbeeld geen bladeren op van dorpsgenoten – omdat ze niet zeker zijn dat er geen bestrijdingsmiddelen zijn gebruikt. Wellicht gaat dit in de toekomst anders, als de dorpsgenoten goed getraind zijn in het planten van de moringabomen.

    De medewerkers van de unit zijn goed getraind en houden goede controle op de plantage. Na zes maanden hebben de bladeren genoeg voedingsstoffen en worden ze in 10 stappen verwerkt tot poeder. Alles gaat met de hand. Plukken, wassen, koken, drogen en stampen. In grote vergieten worden de bladeren meerdere keren gewassen, in droogbakken liggen ze enkele dagen te drogen. De tijd van het jaar bepaalt hoe lang het hele proces duurt. In de regentijd duurt het langer, omdat het drogen dan langer duurt. Hygiëne is ontzettend belangrijk in de unit. De medewerkers dragen beschermende jassen en haarkapjes, en er mogen geen schoenen in de droogruimte.

    Medewerkers en opbrengst

    Moringa - Benin - 17Goede hygiëne was dan ook een van de selectievoorwaarden van de medewerkers – waar veel belangstelling voor was. Daarnaast moesten ze kunnen lezen en schrijven en (een beetje) Frans spreken. Na de selectie werden ze door The Hunger Project getraind in de voedingswaarde van moringa en de productiemethode. Vier keer per week zijn ze in de productie-unit, om te oogsten, drogen, stampen en om de unit schoon te houden.

    De moringapoeder – zo’n 10 tot 12 kilo per week in het droge seizoen en zo’n 8 kilo in het regenseizoen – wordt goed verpakt verstuurd naar Cotonou waar The Hunger Project-Benin het verkoopt aan vaste afnemers. De vraag stijgt. De medewerkers kijken dan ook samen met The Hunger Project of zij meer droogbakken kunnen plaatsen, zodat er meer poeder gemaakt kan worden. De afnemers verpakken het moringapoeder in kleinere zakjes, en labellen deze. De zakjes poeder worden vervolgens verkocht in supermarkten en apotheken. Op de verpakking is te lezen dat het poeder is gemaakt in Wawata.
    The Hunger Project verkoopt 1 kilo poeder voor 8000 CFA aan haar afnemers. Zij verkopen de poeder door voor 2300 CFA voor een zakje van 100 gram, en 3500 CFA voor een zakje van 200 gram. Met de opbrengst worden onder andere de medewerkers van de productie-unit betaald. Met hun parttime baan bij de unit verdienen zij 17.500 CFA (zo’n 30 euro) per maand.

    “De unit is opgestart met een investering van The Hunger Project, maar inmiddels verdienen ze genoeg geld om zichzelf te bedruipen: de unit is zelfredzaam.”

    Zelfredzaam

    Behalve de salarissen van de 8 medewerkers, worden ook de lopende kosten van de productie-unit betaald uit de opbrengst van de verkoop. Zoals het transport van het poeder naar Cotonou en het onderhoud aan de unit en aan de moringa-plantage naast het epicentrumgebouw. Daarnaast zetten de medewerkers elke maand een bedrag op een gezamenlijke spaarrekening bij de microfinancieringsbank van Wawata. Op deze rekening van de productie-unit staat nu meer dan 3 miljoen CFA (zo’n 5000 euro). Daarmee kunnen ze de kosten dekken als er iets stuk gaat, bijvoorbeeld. Want de unit is opgestart met een investering van The Hunger Project, maar inmiddels verdienen ze genoeg geld om zichzelf te bedruipen: de unit is zelfredzaam.

    “Het gaat niet noodzakelijk om meer moringa op de markt te brengen. Het belangrijkste is het vergroten van de beschikbaarheid en de consumptie – daar moet het om gaan.”

    Ambitie en toekomst

    Moringa - Benin - 14Op dit moment hebben 3 epicentra in Benin een moringapoeder-unit. De ambitie is om dit uit te breiden, zodat er meer poeder op de markt komt. Duidelijk moet blijven dat The Hunger Project Benin hier als een non-profit organisatie inzit, en hier niet zelf geld aan wil verdienen. Zo heeft The Hunger Project niet de ambitie om het poeder zelf te verkopen, of om het te exporteren. Maar ze willen wel het proces faciliteren, en de randvoorwaarden scheppen waardoor ondernemers in kunnen stappen. En de omstandigheden zo regelen, dat andere partijen wel kunnen verkopen, en eventueel exporteren.

    Daarbij is het belangrijk dat het moringapoeder wordt goedgekeurd door partner DANA (onderdeel van het ministerie van landbouw) en de Beninese voedsel- en warenautoriteit. De universiteit analyseert momenteel het poeder chemisch en biologisch, zodat de microbiologische waarden worden vastgesteld. Daarmee kan binnenkort een officiële accreditatie van het moringapoeder volgen. Maar het moringapoeder is de laatste stap. Alle stappen daarvoor, zoals het drogen en het plukken, worden ook gevalideerd door DANA. Zodat alle processen zo goed mogelijk worden doorlopen. En daarmee de kwaliteit zo hoog mogelijk is.

    Een uitdaging zit nog in het verpakken van het poeder. Daar kan nog een verbeterslag in worden gemaakt, zodat het poeder langer houdbaar blijft. Nu is dat een jaar, maar dat moet met betere verpakking langer kunnen zijn. Andere vraagstukken liggen op het gebied van distributie en het verwerkingsproces – zodat tijdens het verwerken de voedingswaardes zo goed mogelijk bewaard blijven.

    Moringa - Benin - 10De Nederlandse ambassade in Benin heeft een onderzoek mogelijk gemaakt naar de value chain van moringa. Het rapport daarvan ligt nu bij de International Institute for Tropical Agriculture (IITA) en zal binnenkort beschikbaar worden. Het onderzoek is een belangrijke stap voor ondernemers die willen handelen in moringa. Zodat vrouwen daar winst mee behalen. En jongeren een grotere rol spelen via de kwekerijen. Er meer moringapoeder productie-units in de epicentra komen. En er meer moringabomen geplant worden. Pascal Djohossou, directeur van The Hunger Project Benin: “Het gaat niet noodzakelijk om meer moringa op de markt te brengen. Het belangrijkste is het vergroten van de beschikbaarheid en de consumptie – daar moet het om gaan.”

    Pascal - Moringa - Benin - 300x300

    Lancering van de moringa-campagne: Feest in Dasso

    Ze zitten er klaar voor: de mannen, vrouwen en kinderen van Dasso. Hun epicentrumgebouw werd in 2014 gebouwd, maar was nog niet met een officiële ceremonie geopend. Maxime, de voorzitter van het epicentrumcomité: “Des te mooier dat Dasso is uitgekozen als plek waar de landelijke moringa-campagne wordt gelanceerd. Daar zijn we enorm blij mee. En het voelt ook een beetje als de officiële opening van ons epicentrum. Maar dan helemaal in het teken van moringa: een boom die we wel al kenden, maar waarover we nu steeds meer leren. ”

    Lees meer

    Lancering van de moringa-campagne: Feest in Dasso

    Moringa - Benin - 300x300Er zijn veel gasten naar Dasso gekomen: de pers, het team van The Hunger Project, de buitenlandse gasten uit Ethiopië, Malawi, Oeganda en Nederland en de vertegenwoordigers van de vele partnerorganisaties. Als Pascal Djohossou, directeur van The Hunger Project Benin, arriveert, wordt hij ontvangen als een held. Iedereen gaat staan, klapt en hij wordt uitgebreid toegezongen Het is nu wachten op de belangrijkste gast van vandaag: professor Roch Mongbo, de permanent secretary van CAN, de nationale overheidscommissie voor nutrition.

    “Zelfs de regen kan de pret niet drukken: het is feest.”

    Tijdens het wachten is een belangrijke rol weggelegd voor de zangers van het dorp. Zij beschrijven het hele proces van de afgelopen jaren. Hoe The Hunger Project begon met de eerste VCA-sessies. Hoe mensen plannen maakten. Hoe ze werden getraind. Hoe er uiteindelijk een prachtig nieuw gebouw kwam te staan, met een vergaderzaal, een kliniek, een kleuterklas en een microfinancieringsbank. En hoe ze te horen kregen over moringa, en over de hoge voedingswaarden van moringa. Hoe ze nu met moringa koken en ze straks moringabomen gaan planten. Het publiek danst mee, lacht en klapt enthousiast mee als de zanger de betrokken partners bedankt. Zelfs de regen kan de pret niet drukken: het is feest.

    “Moringa is life!”

    Als de professor is gearriveerd beginnen de toespraken. Gisele Denou van The Hunger Project pakt de microfoon: “Moringa is life! Je gaat er beter door groeien, je gaat er beter van zien. Moringa is een plant die alles kan. Die je goede gezondheid geeft. Een plant die bijna alles biedt wat je nodig hebt.”

    Namens de vrouwen van Dasso neemt Marie Agokounon het woord: “Het epicentrumgebouw heeft zoveel verandering gebracht. Doordat onze kleine kinderen naar de kleuterschool kunnen, hebben wij meer tijd voor onze business. Die kunnen we opzetten met steun van de microfinancieringsbank. The Hunger Project stimuleert ons om aanspraak te maken op publieke functies. En in de kliniek kunnen zwangere vrouwen terecht, en leren we hoe we beter voor onszelf en voor onze kinderen kunnen zorgen. Bijvoorbeeld met moringa. Daar willen we nog zoveel meer over leren!”

    “Het epicentrum is hier niet alleen voor onze ouders, maar ook voor de jongeren. En dat is maar goed ook, want de jongeren hier hebben meer kansen nodig.”

    Moringa - Benin - 24Antoinette Natome spreekt namens de jongeren, die een belangrijke rol spelen in het epicentrum en in het moringa-programma: “Het epicentrum is hier niet alleen voor onze ouders, maar ook voor de jongeren. En dat is maar goed ook, want de jongeren hier hebben meer kansen nodig. Teveel meisjes stoppen met school en trekken naar Nigeria. Via het jongerenprogramma kweken we moringa-stekjes. En voor de moringa-campagne hebben we in het dorp gekeken hoeveel mensen een moringaboom nodig hebben. Samen met The Hunger Project zorgen wij ervoor dat er voldoende stekjes zijn om te verspreiden. Zodat iedereen straks een moringaboom in zijn of haar tuin heeft, voor eigen gebruik. “

    Namens de burgemeester en het district deelt Felix Tcheteme zijn vreugde over de lancering: “We vieren hier vandaag moringa. Niet alleen vanuit Dasso, maar vanuit de hele wereld zijn mensen hierheen gekomen. En dat is uniek. Het komt hier niet vaak voor dat er zoiets bijzonders bij ons in de buurt plaatsvindt. Ik wil The Hunger Project bedanken omdat zij de kracht van moringa met ons delen. Er zit zoveel goeds in moringa – voor iedereen. En daarnaast dank ik The Hunger Project voor dit fantastische gebouw. Vroeger was dit allemaal gras. Maar nu is alles schoon en staat er een gebouw met een kinderschool, vergaderzaal, kliniek en nog veel meer. Daarom zijn we zo blij – zelfs nu het regent.“

    Pascal en Mbongo - BeninPascal introduceert professor Mongbo. “Toen we hem vroegen om onze eregast te zijn, hoefde hij niet lang na te denken: hij wilde het erg graag. Mongbo is zeer betrokken bij de campagne. Vandaag promoten we de consumptie van moringa, om zo ondervoeding tegen te gaan. We willen ondernemerschap stimuleren en de jongeren in de epicentra hierbij betrekken. In de epicentra steunen we acties van de gemeenschap om moringa beter bekend en verkrijgbaar te maken. En door de acties van onze 15 partners wordt moringa steeds breder beschikbaar. Het eigen gebruik staat hierbij centraal. Moringa kan overal geplant worden, in dorpen en steden. Zolang mensen geen bestrijdingsmiddelen gebruiken, maakt moringa je sterker.”

    “We had richness in our communities, we just didn’t realize it.”

    En dan is dan eindelijk de eregast aan de beurt. Professor Mongbo: “Voorgaande jaren was ik ook betrokken bij de moringa-campagne. En elk jaar wordt het groter en maakt het meer indruk. Dit jaar zijn er zelfs internationale gasten bij, omdat de campagne wordt uitgebreid naar Ethiopië, Malawi en Oeganda. En terecht, want moringa is oprecht een wonderboom. Voordat de campagne begon, kwam moringa hier al voor, allen wisten we niet hoe voedzaam het was. We had richness in our communities, we just didn’t realize it. Laten we nu zorgen dat iedereen dit weet, en dat we het uitbreiden. Want 4 op de 10 kinderen in Benin is ondervoed. Uit onderzoek blijkt dat we dit het beste tegen kunnen gaan in de eerste 1000-dagen van een mensenleven: geteld van de conceptie tot de tweede verjaardag. Die periode is cruciaal. Dat is hét moment voor goede voeding. En dat moet in die eerste 1000 dagen, daar kunnen we niet mee wachten.”

    “Zo kunnen we samen een einde maken aan honger en ondervoeding in onze dorpen.”

    Om te zorgen dat echt iedereen de boodschap meekrijgt, schakelt professor Mongbo over van het Frans naar het Fon, de lokale taal. “Gebruik moringa vanaf de eerste dag van de zwangerschap totdat je kind twee jaar oud is. Tijdens de zwangerschap en als je borstvoeding geeft, eet je het zelf. Daarna geef je het aan je kind. Maar probeer de eerste zes maanden uitsluitend borstvoeding te geven – daar zit alles in wat je baby nodig heeft. We moeten dit echt samen doen. Samen zorgen we dat onze kinderen goed gevoed worden. Dit is een verantwoordelijkheid van ons allemaal. Het initiatief van The Hunger Project is zo goed omdat er zoveel partners in samenwerken. Als CAN promoten wij moringa in al onze programma’s. Zo kunnen we samen een einde maken aan honger en ondervoeding in onze dorpen.”

    “Elk huishouden heeft straks een moringaboom voor eigen gebruik.”

    Na de toespraken trekken alle mannen, vrouwen, kinderen, partners en de pers naar het veld achter het epicentrumgebouw. Daar plant iedereen een moringa-stekje. Zodat het veld over een half jaar vol staat met moringabomen, waarvan de blaadjes gebruikt kunnen worden. In totaal worden tijdens de campagne meer dan 42.000 moringabomen geplant. Zodat elk huishouden straks een moringaboom heeft voor eigen gebruik.

    Marie - Moringa - Benin - 300x300
    Moringa - Benin - 300x300
    Moringa - Benin - 300x300
    Moringa - Benin - 300x300

    Masters of change

    “In Benin is 1 op de 4 kinderen ondervoed. En dat is een van de belangrijkste oorzaken van kindersterfte. Maar armoede en ondervoeding hoeven niet fataal te zijn. Het kan bevochten worden, net als met Apartheid is gedaan." Lees het verhaal van Polycarpe

    Animator Marie Agokounon (30 jaar) at als kind at al moringa. Ze kreeg het van haar moeder, die geen idee had van de hoge voedingswaarde van moringa. Nu adviseert ze moeders over moringa en geeft kookdemonstraties. Lees het verhaal van Marie

    Gisele Houessouga (32 jaar) werkt in het moringapoeder-unit in Wawata. Samen met 7 anderen uit haar dorp, maakt ze daar moringapoeder. Gisele is erg blij met haar werk bij de moringa-unit. Lees het verhaal van Gisele

    Antoinette Kpedetin Natome is 20 jaar en woont in Dasso. Ze zit in het laatste jaar van de middelbare school. Haar droom is om dokter te worden. Lees het verhaal van Antoinette

    “Toen ik werd gevraagd om eregast te zijn bij de officiële lancering van de moringa-campagne in Dasso, hoefde ik niet lang na te denken. Ik wilde het zeer graag. Voorgaande jaren was ik ook betrokken bij de moringa-campagne." Lees het verhaal van Roch

    In de twaalf landen waar The Hunger Project werkt, zijn duizenden bijzondere mannen en vrouwen actief. Ondernemende mensen die verandering willen zien in hun dorp en zich daarvoor inzetten. Echte masters of change.Hier lees je hun verhalen

    Meer lezen