VN-rapport linkt economische instabiliteit aan honger en ondervoeding

Voor het vierde jaar op rij is het aantal mensen met honger toegenomen. Dat is een teleurstellende trendbreuk met jaren daarvoor, omdat honger in de afgelopen decennia juist flink daalde. Het jaarlijkse rapport van de Voedsel- en Landbouworganisatie FAO van de Verenigde Naties maakt deze nieuwe cijfers bekend en onderzoekt de oorzaken van de stijging.

Ruim 820 miljoen mensen met honger

In 2018 waren er naar schatting 821,6 miljoen mensen met honger op de wereld. Dat is 11 procent van de wereldbevolking – oftewel 1 op de 9. En dat terwijl tussen 2005 en 2015 het aantal mensen met honger daalde van 947,2 miljoen naar 785,4 miljoen – een daling van 14,5% naar 10,6%. Sinds 2015 is die spectaculaire daling gestopt, en neemt honger weer toe.

Het overgrote deel van de mensen met honger woont in ontwikkelingslanden. In bijna heel Afrika is honger toegenomen: 20% van de bevolking (meer dan 256 miljoen mensen) heeft dag in dag uit te weinig te eten. In Azië is een lichte daling te zien, met uitzondering van West-Azië.

De impact van klimaatverandering, conflict en economische instabiliteit

In eerdere rapporten werden de gevolgen van klimaatverandering en conflicten als voornaamste oorzaken genoemd voor de stijging van het aantal mensen met honger. In dit rapport onderzoekt de FAO de gevolgen van de financiële crisis en van economische instabiliteit.

Het aantal mensen met honger is vooral toegenomen in landen die nog niet zijn hersteld van de financiële crisis van 2008 – 2009, in landen waar de groei van de economie hapert of waar de economie krimpt.

Dat geldt niet alleen voor lage-inkomenslanden, maar ook voor midden-inkomenslanden. Want wanneer bijvoorbeeld de koopkracht daalt door inflatie, of waar de werkeloosheid toeneemt of lonen dalen, hebben mensen door geldproblemen moeite om aan eten te komen. Landen met grote ongelijkheid hebben ook grotere problemen met voedselzekerheid en nutrition. Vooral in lage-inkomenslanden hangt ongelijke verdeling van inkomsten nauw samen met ernstige voedselonzekerheid.

Het meten van honger

De voornaamste indicator van honger is, net als in de voorgaande rapporten, de prevalentie van ondervoeding (Prevalence of Undernourishment): PoU. Prevalentie betekent hoe vaak iets voorkomt uitgedrukt als proportie van de populatie, bijvoorbeeld 25 op de 100 mensen. Maar honger gaat niet alleen over ondervoeding, maar ook over toegang tot voldoende voedsel. Daarom neemt de FAO sinds 2017 ook de prevalentie van ernstige voedselonzekerheid op om honger in kaart te brengen, uitgedrukt in de Food Insecurity Experience Scale (FIES).

In dit nieuwe rapport breidt de FAO dit uit naar de prevalentie van milde of ernstige voedselonzekerheid. Hierbij wordt verder gekeken dan ernstige honger en ondervoeding – op weg naar een wereld waarin iedereen toegang heeft tot voldoende en voedzaam eten. Volgens deze nieuwe meetmethode is het aantal mensen dat moeilijk aan voldoende, veilig en voedzaam eten kan komen meer dan 2 miljard: meer dan een kwart van de wereldbevolking.

Zero hunger in 2030

De wereld heeft zichzelf tot doel gesteld om in 2030 honger de wereld uit te hebben (SDG2). Hoewel de FAO haar zorgen uitspreekt over deze verontrustende nieuwe cijfers, is het behalen van dit doel nog steeds mogelijk. De FAO roept dan ook op om slim te investeren tijdens economische groei, om voorbereid te zijn op tijden van economische onzekerheid. Met goede economische en sociale regelingen kan worden voorkomen dat er later bezuinigd moet worden op essentiële zaken zoals gezondheidszorg of onderwijs. “This will only be possible through fostering pro-poor and inclusive structural transformation.” Lees meer.

The Hunger Project

Voor The Hunger Project is het rapport een aanmoediging om keihard door te gaan met ons werk. Als strategische organisatie leren we van wat er werkt, om zo het hoofd te kunnen bieden aan alle uitdagingen op weg naar het einde van honger. Met zoveel mogelijk slimme partnerschappen maken we ons sterk voor en werken we samen met zelfredzame en veerkrachtige communities.

Volgens de FAO is het essentieel om “integrating food security and nutrition concerns into poverty reduction efforts, while ensuring that reducing gender inequalities and social exclusion of population groups is either the means to, or outcome of, improved food security and nutrition.” Oftewel: een geïntegreerde aanpak van honger en armoedebestrijding, met gelijkheid tussen mannen en vrouwen en de mensen met honger zelf voorop. En dat is precies wat The Hunger Project doet: een geïntegreerde, community-based aanpak en investeren in mensen en organisaties in de hongergebieden zélf. Want blijvende verandering wordt van onderop georganiseerd.

Het 2019 State of Food Security and Nutrition in the World rapport is een publicatie van de Food and Agriculture Organization van de Verenigde Naties (FAO), International Fund for Agricultural Development (IFAD), United Nations Children’s Fund (UNICEF), World Food Programme (WFP) en World Health Organization (WHO).