In actie tegen fabels en schadelijke adviezen

Zwangere vrouwen krijgen in Bangladesh allerlei tegenstrijdige – en vaak onjuiste – adviezen. Zo zouden ze niet teveel moeten eten, om de foetus klein te houden voor een makkelijkere bevalling. The Hunger Project Bangladesh gaat de strijd aan met deze schadelijke adviezen. Want veel pasgeboren kinderen zijn ondervoed en de moeder– en kindersterfte is hoog.

 In de kustregio Khulna organiseren getrainde vrijwilligers courtyard meetings voor hun dorpsgenoten. Zo’n 200 zwangere vrouwen, (tiener-)moeders en borstvoedende vrouwen uit de 12 dorpen van Fakirhat Union, komen regelmatig bij elkaar. Ze gaan met elkaar in gesprek over traditionele gebruiken en gezond voedsel, en leren hoe ze zich zo goed mogelijk kunnen voorbereiden op de bevalling.

“Voor zwangere vrouwen is gezonde voeding dubbel belangrijk: voor zichzelf én voor hun kind.”

Schadelijke adviezen

“Ik ben goed opgeleid, maar dit was nieuw voor mij”, vertelt Nurjahan Begum, die 10 maanden geleden beviel van haar zoontje Samim. “Mijn moeder en buren hadden mij geleerd dat ik mijn sari strak over mijn buik moest vastbinden, zodat de baby niet omhoog zou bewegen. En dat ik via een doekje mijn baby honing en water moest geven in plaats van borstvoeding. Mijn moeder at tijdens haar zwangerschappen juist minder en nam geen rust.”

Badiul Majumdar, directeur van The Hunger Project Bangladesh legt uit hoe dat komt: “Zwangeren krijgen in Bangladesh hetzelfde advies als zieken: eet weinig, alleen een beetje fruit. Want anders zou je nog zieker worden. En ook na de bevalling eet een vrouw de eerste 7 dagen niet. Dat heeft niet alleen impact op haar herstel, maar kan ook betekenen dat de borstvoeding niet op gang komt. Veel pasgeborenen krijgen dan ook niet de super voedzame colostrum (de eerste moedermelk) die ze zo hard nodig hebben, maar warm water met honing. Dat zijn schadelijke adviezen.”

Badiul is er dan ook enorm op gebrand om dit soort fabels de wereld uit te helpen. Zeker als het gaat om zwangere vrouwen, want dan is gezonde voeding dubbel belangrijk: voor zichzelf én voor hun kind. “Bewustwording kost tijd en verandering gaat langzaam, maar het begint gelukkig wel te bewegen.”

Waardevolle nieuwe kennis

Laili Begum

Zo heeft Nurjaham haar nieuwe kennis meteen in de praktijk gebracht. “Ik wilde het anders aanpakken. Dat kostte behoorlijk wat overtuigingskracht, maar uiteindelijk steunt mijn familie me gelukkig. Dus ik zorgde ervoor dat ik genoeg en goed at en ik probeerde meer te rusten. In de kliniek werd mijn gezondheid en de groei van mijn kindje in de gaten gehouden. Mijn zoontje is nu tien maanden oud en ik geef hem borstvoeding.”

Ook de 7-maanden zwangere Leyli Begum heeft veel profijt van de sessies. “Ik wilde dat mijn moeder dit had geweten. En dat ik dit bij mijn eerste twee zwangerschappen had gehoord. Ik heb zoveel nieuwe dingen geleerd. Ik zorg er nu voor dat ik genoeg vitamines en proteïne uit groente, fruit en vis haal. Ik drink veel veilig water. Ik doe het rustiger aan: ik probeer ’s nachts 8 uur te slapen en overdag 2 uur te rusten. En ik ga voor controles naar de kliniek – zeker 4 keer. Ik voel me een stuk beter. ”

Goed eten: goede start

Vooral tijdens de eerste 1000 dagen van een mensenleven – van conceptie tot de 2e verjaardag – is goede voeding cruciaal. De duizelingwekkende ontwikkelingen in deze periode leggen de basis voor een gezond leven. Wanneer een kind daarbij voldoende voedingsstoffen binnenkrijgt, heeft hij of zij daar een leven lang plezier van. Het is de basis voor een gezonde groei en ontwikkeling, of van een blijvende, nooit meer in te halen achterstand.

Het is zo belangrijk dat vrouwen veilig zwanger kunnen zijn.”

Meer dan voeding alleen

Drijvende kracht achter de bijeenkomsten zijn vrouwelijk leiders zoals Ayesha Khatun. Van The Hunger Project kreeg zij intensieve trainingen over bewezen impactvolle interventies rond voeding en hygiëne, zoals lokaal verkrijgbaar krachtvoer voor tijdens de zwangerschap, het belang van borstvoeding en voedzame eerste hapjes. “Ik wil iets bijdragen aan mijn gemeenschap, en dus deel ik deze waardevolle kennis met zwangere vrouwen, jonge moeders en oma’s in mijn dorp. Het begint bij gezonde voeding, maar gaat verder. Zo hebben we het ook over hoe je geld kunt sparen voor een eventueel noodgeval, en ik ondersteun jonge ouders bij de aangifte van de geboorte van de baby.”

Bevalplan

Ook stimuleert Ayesha de zwangere vrouwen om zich zo goed mogelijk voor te bereiden op de bevalling. Met haar steun stellen ze een gedetailleerd bevalplan op. Nurjaham: “Ik wilde in de kliniek bevallen, onder professionele begeleiding. We hebben geen eigen brommer of auto, dus ik had ruim op tijd een auto gehuurd zodat ik daar ook echt kon komen. Ik had zelfs een back-up verloskundige en een bloeddonor klaar staan, en wat geld gespaard, voor het geval dat. Uiteindelijk is Samim inderdaad in de kliniek geboren, en had ik een gezonde baby in mijn armen na een goede bevalling.” Dat dit niet vanzelfsprekend is blijkt uit het verhaal van een andere deelnemer, zelf moeder van twee kinderen:

Ze vertelt dat haar moeder, oma en twee tantes in het kraambed zijn gestorven. Bevallen is in Khulna nog steeds gevaarlijk.


Allemaal samenwerken

De voorzitter van de gemeenteraad van Fakirhat Union, Sharin Akther, ziet het effect van de bijeenkomsten. “82% van de zwangere vrouwen krijgt nu regelmatig zwangerschapscontroles en 65% van de borstvoedende vrouwen gaan naar de kliniek voor professionele controles en advies. Als we allemaal samenwerken kunnen we dit naar 100% brengen.”

“De aanstaande oma’s zijn belangrijke beslissers.”

Parul Haldere

Omdat de familie van de zwangere vrouwen ook mee moet bewegen, richten de bijeenkomsten zich ook op (aanstaande) vaders. Een andere, zeer belangrijke groep deelnemers, zijn de schoonmoeders. Vrouwelijk leider Ayesha vertelt daarover: “De aanstaande oma’s zijn belangrijke beslissers. Vaak trekt een vrouw na haar huwelijk in bij haar man en schoonfamilie, en het is de schoonmoeder die bepaalt welke klusjes haar schoondochter doet, of ze tijd vrij krijgt om naar de kliniek te gaan voor een controle en wat en wanneer ze eet.”

Parul Haldere is een van die schoonmoeders. “Ondervoeding is een probleem in mijn dorp. Veel kinderen hebben daardoor een groeiachterstand. Of ze hebben ontwikkelproblemen door ijzertekort. De bijeenkomsten waren een eye opener voor me. Ik heb dan ook gezorgd dat mijn zwangere schoondochter goed at: 3 maaltijden per dag met voldoende voedingsstoffen. Ik weet nu precies welke voedingsstoffen ze uit welk voedsel kan halen. In het huishouden heb ik haar ontzien, zo hoefde ze niet zwaar te tillen en kon ze meer rusten. De kliniek hield haar en de baby goed in de gaten en we hebben ons samen voorbereid op de bevalling.” Net als Nurjaham regelde Parul regelde iemand die ze naar de kliniek kon brengen, stond een reserve vroedvrouw klaar en had ze geld opzij gezet. Ze was zelf bij de geboorte van haar kleinzoon aanwezig.

Olievlek

“Ik heb zoveel geleerd in de bijeenkomsten en dit dan ook met anderen gedeeld”, aldus Parul. Zo verspreidt die kennis zich als een olievlek. Van Ayesha naar de deelnemers aan de bijeenkomsten naar de rest van het dorp.

Zo weten de vrouwen en mannen van Fakirhat steeds beter hoe zij de volgende generatie een zo goed mogelijke start kunnen geven.

1000 days_Fakirhat Upazila