Oproep: een eerlijk voedselsysteem dat werkt voor iedereen.

18 oktober 2022

Een wereld zonder honger is een taak voor ons allemaal. Want honger is een oplosbaar probleem – en toch hebben tot wel 828 miljoen mensen honger. The Hunger Project en de partners van de World Food Day Show roepen op tot betere, eerlijkere, duurzame en inclusievere keuzes. Tot structurele oplossingen. En tot een eerlijk voedselsysteem dat werkt voor iedereen.

Tijdens de World Food Day Show op 17 oktober in Pakhuis de Zwijger hield Annelies Kanis van The Hunger Project dit pleidooi – in iets aangepaste vorm – mede namens Right2Grow, Cordaid, Save the Children, World Vision, Woord en Daad, Oxfam Novib, Max Foundation en WWF-NL.

Voedsel is de basis.

Tot wel 828 miljoen mensen leven met honger. Dat is een duizelingwekkend aantal. Het is 1 op de 10 mensen. Door die enorme schaal kunnen we bijna vergeten waar het écht over gaat. En wat leven met honger betekent. Hoe dit het dagelijks leven van mensen fundamenteel beïnvloedt. En dat het al hun denkruimte, tijd en energie opslurpt. Want eten is de basis voor alles.

Het slechte nieuws is dat steeds meer mensen honger hebben. Dat komt vooral door conflicten, biodiversiteitsverlies, klimaatverandering en stijgende voedselprijzen. Maar dat is niet het hele verhaal. Want honger is niet nieuw. We weten dat de meeste mensen van die 828 miljoen in chronische honger leven. Zij hebben elke dag honger. Jaar na jaar. Generatie na generatie. En we weten ook de oorzaak: armoede en ongelijkheid.

 

Honger is oplosbaar.

Het goede nieuws is dat honger niet nodig is. Het is geen onvermijdelijk gegeven en we hebben er wel degelijk invloed op. Doordat alle VN landen armoede en ongelijkheid aanpakten, daalde het aantal mensen met honger tussen 2000 en 2015 flink. Dat laat zien dat honger een oplosbaar probleem is. Het is weliswaar een gigantische opgave en zeker niet makkelijk, maar als wij er allemaal voor kiezen en naar handelen dan kunnen we het tij keren.

Dat vraagt om structurele oplossingen. Noodhulp is zeker noodzakelijk bij rampen of acute voedselcrises. Maar er is meer nodig. Dat betekent niet automatisch dat we meer voedsel moeten produceren. Want er is al genoeg eten op de wereld voor iedereen. We produceren genoeg. Maar er zitten fundamentele weeffouten in ons voedselsysteem, waardoor niet iedereen toegang heeft tot het beschikbare voedsel. Of mensen hebben niet genoeg  te eten, of ze hebben te eenzijdig voedsel: vooral veel granen en zetmeel en te weinig groente en fruit.

Maar hoe moet het dan wel?

En hoe kunnen we betere, eerlijkere, duurzamere en inclusievere keuzes maken, die voor iedereen goed uitpakken? Wij pleiten voor 3 acties:

Andere keuzes.
We moeten andere keuzes maken in de manier waarop we produceren, transporteren en consumeren. Ons huidige voedselsysteem is vooral gericht op maximale winst op korte termijn, niet op houdbaarheid op de lange termijn. Het is tijd om het anders te doen. Er zijn verschillende manieren waarop we dat kunnen doen. Op basis van ecologische principes, juist hightech – of een combinatie daarvan. Wij kiezen voor meer uitgaan van agro-ecologie. We moeten produceren binnen de ecologische grenzen, want we hebben maar 1 aarde.
Maatwerk.
Welke oplossing we ook kiezen, we moeten uitgaan van lokale en context specifieke oplossingen – het is geen one size fits all, dit is maatwerk. Een hele kleine greep uit de vele voorbeelden hoe dit er in de praktijk uitziet:

Kleinschalige boeren delen kennis met elkaar over hoe zij op een natuurlijke wijze voedsel produceren, voedselverspilling tegengaan en hun oogst kunnen vergroten, bijvoorbeeld door het gebruik van organische mest, wisselteelt of het telen van lokale granen.

En we stimuleren innovatie die boeren tegelijkertijd in staat stelt om zelf de regie te nemen in het verwerken en vermarkten van hun producten, zodat er een lokaal veerkrachtig voedselsysteem ontstaat en de afhankelijkheid van voedselimporten vermindert.
Lokale oplossingen.
Wij kunnen niet vanuit hier voorschrijven hoe het daar moet. Er is genoeg kennis en kunde lokaal aanwezig. Die lokale successen en initiatieven moeten we steunen en opschalen. Lokale boeren- en inheemse gemeenschappen en maatschappelijke organisaties verdienen een plek aan de tafel waar beslissingen worden genomen.
vrouw in kleurrijke kleding in Burkina Faso verkoopt spullen op de markt.

Foto: Sophia Garcia

Een taak voor ons allemaal.

Een einde maken aan honger en ondervoeding is een taak voor ons allemaal. Voor de mensen met honger zélf, die hun eigen oplossingen kunnen vormgeven. Voor de World Food Day Show partners, samen met lokale organisaties. Voor het Ministerie van Buitenlandse Zaken en de Nederlandse politiek. Voor het bedrijfsleven. En voor ons allemaal. Wij hebben allemaal die keuze.

Rol voor de politiek.

Zo hebben we de politiek hard nodig. Wij willen onze oproep voor betere, eerlijkere, duurzame en inclusievere keuzes laten doorklinken in Den Haag. Beleidsmakers kunnen minister Adema en minister Schreinemacher vragen om oplossingen voor armoedebestrijding. En kunnen ze vragen om een veerkrachtig, eerlijk en duurzaam voedselsysteem dé basis te laten zijn voor het Nederlandse handels- en landbouwbeleid. Want met alleen ontwikkelingssamenwerking komen we er niet.

 

Om honger de wereld uit te helpen is een doordacht en coherent beleid nodig. Dat betekent dat het voedselzekerheidsbeleid van het Ministerie van Buitenlandse Zaken niet moet worden ondermijnd door bijvoorbeeld handels-, investerings- of economisch beleid dat tegelijkertijd de ongelijkheid juist kan vergroten. Het betekent ook dat Nederland internationaal een voortrekkersrol moet nemen in de transitie naar duurzame en inclusieve voedselsystemen, door bijvoorbeeld internationaal opererende bedrijven te verplichten zich te houden aan mensenrechten en milieustandaarden. Politici kunnen ervoor kiezen dat hun partij hiervoor staat.

Iedereen kan invloed uitoefenen.

En we hebben jou, de lezer, ook nodig. Iedereen kan invloed uitoefenen, met jullie stem en met je portemonnee. Je kunt er bijvoorbeeld voor kiezen om bij je volgende bezoek aan de supermarkt kritisch te kijken naar wat je in je mandje stopt. Of om überhaupt niet naar de supermarkt te gaan, maar om lokale ondernemers en voedselproducenten te steunen. Om vaker te kiezen voor seizoensgebonden producten, om geen eten weg te gooien. Maar ook door je uit te spreken, met anderen het gesprek aan te gaan over voedsel en de verdeling hiervan. En dit alles mee te nemen in je overweging, de volgende keer dat je naar de stembus gaat.

Een eerlijk voedselsysteem kan wél.

In ons eentje gaan we het verschil niet maken. Niet als consument alleen, als dappere duurzame ondernemer, of als NGO. Maar samen kunnen we zeker een verschil maken. In plaats van “ik kan het niet”, denken we “samen kunnen wij dit”. Want een wereld zonder honger: dat kan wél.

Doe mee

Samen zetten we een punt achter honger.

The Hunger Project laat met bijna 50 jaar ervaring en programma’s in 13 programmalanden in de praktijk zien dat het einde van honger haalbaar is. De aanpak verschilt per land, want de omstandigheden verschillen ook. Maar overal staan de mensen met honger zelf centraal: zij dragen de oplossing. Honger is op te lossen, en dat doen we samen. Ook jij kunt onderdeel zijn van de oplossing. Met jouw steun werken miljoenen mensen op diverse plekken in de wereld aan een toekomst zonder honger.