Gendergelijkheid. – Pagina 2 – The Hunger Project

Honger en ongelijkheid gaan hand in hand.

Van alle mensen met chronische honger is de meerderheid vrouw. Niet omdat vrouwen pech hebben, maar omdat ongelijkheid diepgeworteld zit in het systeem. Vrouwen spelen een centrale rol in voedselproductie, verwerking en distributie, zorgen voor het water in het huishouden en dragen de verantwoordelijkheid voor het voeden van hun gezin. Ze zijn de spil van het voedselsysteem. En toch hebben ze systematisch minder toegang tot land, geld, onderwijs en invloedrijke posities.

Dat is geen toeval. Dat is een structureel probleem dat honger in stand houdt.

Bij The Hunger Project zetten we vrouwen voorop. Niet alleen omdat dat rechtvaardig is, maar ook omdat het werkt. Wanneer vrouwen gelijke kansen en zeggenschap krijgen, gaat de hele gemeenschap erop vooruit.

Hoe zit dat in elkaar?

Vrouwen spelen een sleutelrol in het voedselsysteem. Ze verbouwen gewassen, verwerken en verkopen voedsel, halen water en zorgen thuis voor gezonde maaltijden. Tegelijkertijd hebben ze in veel gemeenschappen minder toegang tot landbouwgrond, krediet, onderwijs en technologie, en worden ze minder betrokken bij beslissingen die hun eigen leven aangaan.

En wanneer er schaarste is, zijn zij vaak de eersten die minder eten. Dat creëert een vicieuze cirkel. Vrouwen met minder kansen kunnen minder investeren in hun gezin en dorp. Kinderen groeien op met minder voeding, minder onderwijs en minder perspectief. En de volgende generatie begint opnieuw achter de streep. Genderongelijkheid lost zich ook niet vanzelf op naarmate landen welvarender worden. Het zit verweven in sociale normen, lokale structuren en politieke systemen. Dat vraagt om een bewuste, langdurige aanpak, van binnenuit.

Changemaker in Mozambique

Ginoca als drijvende kracht achter vrouwelijke ondernemers.

Ginoca (32) woont in Maculuve, Mozambique, samen met haar gezin van tien. Lange tijd draaide haar leven om rondkomen. De landbouw was hun enige inkomen, maar bracht te weinig op, en schoon water was niet altijd binnen bereik.

In 2023 sloot ze zich aan bij het epicentrum van Maculuve. Ze volgde trainingen over duurzame landbouw, de positie van vrouwen en ondernemerschap. Haar oogst nam toe, en ze begon groenten en zelfgemaakte zeep te verkopen.

En daar bleef het niet bij. Ginoca werd gekozen in het comité van het epicentrum en brengt inmiddels meer dan 25 vrouwen in beweging rond leiderschap en ondernemerschap. Daar zie je precies gebeuren waar wij in geloven: als een vrouw zeggenschap en kennis krijgt, plukt de hele gemeenschap daar de vruchten van.

“Je hoeft niet alles te hebben om te beginnen,” zegt Ginoca. “Je hebt de wil nodig om iets aan te pakken. De rest komt met inzet, samenwerking en kennis.”

Wat wij doen.

Gendergelijkheid zit verweven in alles wat The Hunger Project doet. Het is een uitgangspunt, in elk land, in elk programma. De kern is dat mensen zelf de regie nemen over hun situatie, met vrouwen voorop. Omdat de praktijk keer op keer bewijst dat hier veel vooruitgang te winnen is.

Vrouwen trainen

We trainen vrouwen in leiderschap, voedselzekerheid en ondernemerschap. We ondersteunen hen bij het opbouwen van spaargroepen en kleine bedrijven, zodat ze financieel zelfstandiger worden. Ook werken we aan bewustwording over geweld tegen vrouwen en begeleiden we meisjes bij het maken van eigen keuzes over hun toekomst, zoals bijvoorbeeld in India en Malawi.

Gemeenschappen mobiliseren

Animators (lokale vrijwilligers) nemen het voortouw in hun eigen gemeenschap. Zij gaan in gesprek met vrouwen én mannen over gelijkwaardigheid en mobiliseren dorpsgenoten om samen actie te ondernemen. Via de Visie, Commitment en Actie-workshops werken deelnemers aan een gedeelde toekomst en maken ze concrete plannen om die te verwezenlijken.

Slim samenwerken met lokale overheden

In India begeleidt The Hunger Project al meer dan 20 jaar gekozen vrouwelijke dorpsraadsleden tijdens hun vijfjarige termijn. Ze leren hoe ze overheidsbudgetten kunnen inzetten voor hun dorp en hoe ze hun rechten kunnen opeisen. In de Afrikaanse programmalanden bouwen gemeenschappen via de epicentrumstrategie aan structurele samenwerking met lokale overheden, waarbij gendergelijkheid een vast onderdeel is van die agenda.

Meten wat werkt

Om de voortgang goed bij te houden, ontwikkelde The Hunger Project de Women Empowerment Index. Hiermee brengen we de voortgang in kaart op het gebied van zelfbeschikking, inkomen, leiderschap, tijdsbesteding en toegang tot middelen en kennis. We kijken ook hoe de indexresultaten van vrouwen zich verhouden tot die van mannen in hetzelfde dorp. Zo kunnen we ons werk nog beter doen en de positie van vrouwen zo goed mogelijk versterken.

Foto: Anurag Banerjee

Foto: Richard Twumasi

Male champion uit Mozambique

De rol van mannen.

Gendergelijkheid vraagt om een mentaliteitsverandering in de hele gemeenschap. Mannen, jongens en lokale leiders zijn daarin onmisbaar. Zolang sociale normen en bredere systemen niet mee bewegen, blijft de positie van vrouwen kwetsbaar. Een concreet voorbeeld: veel vrouwen besteden zoveel tijd aan betaald en onbetaald zorgwerk dat ze nauwelijks tijd overhouden om mee te doen aan trainingen of bijeenkomsten. Echte gelijkwaardigheid vraagt daarom ook om een eerlijkere verdeling van die lasten tussen mannen en vrouwen. Daarom weeft The Hunger Project gelijkwaardigheid door alle workshops en programma’s, voor iedereen in de gemeenschap. In Afrika volgden alleen al bijna 7000 mannen trainingen via het Women Empowerment Programma.

Carlos is wat wij een ‘male champion’ noemen: iemand die anderen in zijn omgeving beïnvloedt en inspireert. Na de gender equity trainingen van The Hunger Project geeft hij de workshops inmiddels zelf, in kerken en andere gemeenschapsruimtes. Binnen zijn gezin is het respect voor elkaars werk gegroeid en de taken zijn eerlijker verdeeld. Hij en zijn vrouw oogsten samen en gaan samen naar de markt. Sommige workshopdeelnemers pakken de boodschap goed op, anderen houden de oude gewoontes vast. Dat heeft wat meer tijd nodig.